Digitale voorzieningen helpen bij oplossen knelpunten uitvoering Omgevingswet
Voor burgers is het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog complex en omgevingsplannen worden mondjesmaat gepubliceerd, waardoor informatie nog verspreid zit in bestemmingsplannen en slecht is vertaald naar toepasbare regels. Veel gemeenten hebben de standaard Bruidsschat met toepasbare regels overgenomen zonder optimalisatie, terwijl juist het verbeteren van deze plannen zou bijdragen aan een gebruiksvriendelijkere ervaring voor burgers. Dit is een belangrijke taak voor overheden zelf. De kwaliteit van de aanvragen die binnenkomen vanuit het DSO is hier sterk afhankelijk van. Als deze niet duidelijk zijn, betekent dit meer aanvullende vragen naar een burger en meer aanvullende adviezen binnen en buiten de organisatie.
Het aanvragen van vergunningen kan meerdere partijen omvatten, zoals gemeenten en omgevingsdiensten, wat leidt tot versnipperde communicatiekanalen. Ook tussen deze partijen is het delen van informatie nog niet optimaal, waardoor een samenhangende aanpak lastig uitvoerbaar is. Veel processen zijn ingericht op basis van bestaande Wabo-processen, wat betekent dat er nog aanzienlijke verbeteringen mogelijk zijn. Gemeenten kampen bovendien met structurele uitdagingen: hoge werkdruk, vergrijzing, personeelstekorten en krimpende budgetten.
Digitale voorzieningen en software spelen een sleutelrol in het oplossen van bovenstaande knelpunten. Voor 2026 ligt de nadruk op:
- Efficiëntie en automatisering: eenvoudige, repeteerbare taken automatiseren met behulp van assistenten (AI), zodat medewerkers zich kunnen richten op complexere en waardevollere werkzaamheden.
- Procesoptimalisatie: advies en ondersteuning bij het versimpelen van bestaande processen, op basis van dienstverleningsprincipes en Health Checks.
- Uniformeren en ontsluiten van data: het delen van informatie begint bij het creëren van uniforme datastandaarden en het goed ontsluitbaar maken van gegevens.
- Datagestuurd werken: sinds de livegang van de Omgevingswet is er veel data beschikbaar. Het is wenselijk om op basis van deze gegevens bij te sturen. Overheden moeten inzicht krijgen in waar de risico’s liggen en hoe zij hierop prioriteit kunnen geven bij vergunningverlening, toezicht en handhaving. Dit wordt ook wel de beleidscyclus of Big Eight genoemd. Een VTH-oplossing kan hierbij ondersteunen door kenmerken en risicomatrices van overheden te gebruiken om prioriteiten toe te kennen en deze inzichtelijk te maken via dashboards en rapportages.
Het DSO is een landelijke voorziening, waar leveranciers geen directe invloed op hebben. Dat maakt het extra belangrijk dat leveranciers aansluiting houden, via leveranciersoverleggen, zodat zij ervoor kunnen zorgen dat de dienstverlening op basis van de feedback van onze klanten wordt verbeterd.
Het beleid voor 2026 richt zich op het realiseren van bovenstaande verbeteringen en het creëren van een digitale basis die helpt om de beloofde voordelen van de Omgevingswet daadwerkelijk te verzilveren.
Centric Leefomgeving
Met de online VTH-oplossing Centric Leefomgeving werk je digitaal en zaakgericht en ben je aangesloten op het DSO en de basisregistraties. Werkprocessen beheer je eenvoudig zelf, in overeenstemming met de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging.
Centric Leefomgeving is een SaaS-oplossing waarin alle koppelingen al zijn voorbereid, zodat je hier snel gebruik van maakt. Deze koppelingen zijn gebaseerd op standaarden en de principes van Common Ground. Wil je via de eigen servicebus koppelen en aansluiten op lokale voorzieningen, dan is dat ook eenvoudig geregeld.
Centric ondersteunt publieke organisaties met oplossingen die verder gaan dan het enkel laten functioneren van processen. Centric Leefomgeving is daar een voorbeeld van en is officieel opgenomen in het Common Ground-portfolio. Vanaf de basis is deze oplossing ontworpen om procesgericht te werken en informatie gestructureerd vast te leggen, volledig in lijn met de principes van Common Ground. De oplossing ondersteunt de volledige VTH-keten, van het eerste initiatief of verzoek tot en met archivering en verantwoording, waarbij het ophalen van informatie bij de bron en het werken met actuele standaarden centraal staat. Zoals zaakgericht werken en integraties met bronnen als bedrijven (KVK), percelen (PDOK), adressen (PDOK), personen (STUF of Haal Centraal) en documenten (via de ZGW-API’s).
De vele koppelmogelijkheden van Centric Leefomgeving helpen om meer met informatie te doen. Een belangrijk speerpunt bij de doorontwikkeling is dan ook het datagedreven werken. Data helpt bijvoorbeeld bij het bepalen van de context van een activiteit in de fysieke leefomgeving, in hoeverre een activiteit wenselijk is of een bepaald risico vormt.
Met de geïntegreerde oplossingen van onze partners, bieden we een compleet portfolio voor het werken aan VTH, RO en planologie.
AI-assistenten in Centric Leefomgeving
Binnen Centric Leefomgeving (CLO) zijn en worden slimme AI-assistenten ontwikkeld die gebruikers ondersteunen bij het dagelijks werk en processen versnellen. Momenteel zijn er twee assistenten beschikbaar en is een aantal in voorbereiding. Meer informatie hieronder, bij geplande productontwikkelingen voor 2026.
De assistenten worden afgerekend op basis van gebruik per jaar, met staffels op basis van het aantal documenten en zaken. Verwerking gebeurt volledig binnen de Centric AI-omgeving. De Assistenten zijn specifiek ontwikkeld voor CLO. Prompting wordt beheerd door Centric-consultants om datakwaliteit te waarborgen. Juridische kaders blijven intact. Zo worden bijvoorbeeld bij de assistent voor het classificeren van documenten de originele bestandsnamen niet gewijzigd, want alleen titels binnen CLO worden aangepast voor een betere vindbaarheid van de documenten.
Digitale terinzagelegging
Bestuursorganen hebben volgens de Wet elektronische publicaties de verplichting stukken digitaal ter inzage aan te bieden. Hiermee is de inzage voor de burger gemakkelijker geworden. Centric biedt het platform ‘Digitale Inzage’ om de digitale terinzagelegging gemeentebreed optimaal uit te voeren.
Ontwikkelen doen we samen met klanten
Betrokken klanten helpen ons een portfolio te realiseren dat aansluit op de behoefte van onze stakeholders. Via afstem-, kennis- en informatiesessies bereiden onze klanten zich voor op geplande functionele wijzigingen en ontvangen wij feedback op gerealiseerde functionaliteit en op onze plannen. Hiervoor volgen wij een vaste overlegstructuur:
- Halfjaarlijkse bijeenkomsten met de Gebruikersvereniging Centric op functioneel en tactisch niveau.
- Maandelijkse sprint review Show & Tell-sessies voor iedereen.
- Wekelijks vragenuur voor functioneel beheerders en projectmanagers.
- Maandelijkse bezoek aan een klant uit onze klantengroep voor het gesprek met de eindgebruikers.
- Voorhoede-overleg met klanten die vooraan lopen en middelen hebben om samen in co-creatie stappen te zetten naar de toekomst.
- Co-creatiesessies over ad hoc-thema’s in de vorm van klankbordsessies en werkgroepen.
