De belangrijkste ontwikkelingen die we zien binnen het sociaal domein (naast de ontwikkelingen binnen de specifieke deeldomeinen):
- Efficiënte bedrijfsvoering;
- Digitale toegankelijkheid;
- Flexibel werken;
- Data-ontsluiting en ketensamenwerking;
- Grip op informatie en communicatie.
Efficiënte bedrijfsvoering
Er vindt een verschuiving plaats van administratief naar meer inhoudelijk werk. Hoewel de krapte op de arbeidsmarkt en de bijbehorende vacaturegraad enigszins lijken te stabiliseren, blijven de toenemende vergrijzing en de moeite met het invullen van vacatures een grote rol spelen.
Gemeenten worden nog steeds geconfronteerd met een toenemende werkdruk, zonder een evenredige groei van de beschikbare capaciteit. Daarnaast is het ‘ravijnjaar’ weliswaar uitgesteld, maar niet gedempt. De druk op gemeenten om meer te doen met minder middelen zal naar verwachting dan ook niet afnemen. Verdere verhoging van de efficiëntie van de bedrijfsvoering is daarom cruciaal. Die efficiëntieverbetering realiseren we onder andere via de volgende ontwikkelingen:
- Digitale dienstverlening;
- Slimme inzet van AI (artificiële intelligentie), zoals virtuele adviseurs en directe analyse van casuïstiek;
- Automatisering van repetitieve administratieve handelingen;
- Verbetering van de gebruiksvriendelijkheid.
Digitale dienstverlening
Digitale dienstverlening draait vooral om het geven van regie aan de inwoner over de eigen informatie en om de trend om gegevens digitaal uit te wisselen. We ondersteunen gemeenten in deze transitie met onze eDiensten. Daarbij zetten we in op een sterk verbeterde interactie tussen professional en inwoner. De inwoner krijgt steeds meer inzicht in relevante gegevens en kan een centralere rol spelen in processen. Dat versterkt de betrokkenheid en verlaagt tegelijk de belasting voor de professional.
Bij de eDiensten Sociaal Domein lees je meer over de ontwikkelingen op dit gebied.
Slimme inzet van AI
AI (artificial intelligence) is sterk in opkomst. AI biedt mooie mogelijkheden om de dienstverlening aan inwoners te verbeteren én de efficiëntie van de bedrijfsvoering te verhogen. Vanzelfsprekend houden we rekening met ethische aspecten en nemen we alle benodigde maatregelen om AI veilig in te zetten. Centric heeft hiervoor het GOV-AI platform Mynte ontwikkeld. In 2025 zijn we samen met een aantal klanten in het sociaal domein gestart met de eerste experimenten. Een voorbeeld is het ondersteunen van medewerkers door gesprekken automatisch te transcriberen. Deze experimenten zetten we in 2026 voort en op basis daarvan verwachten we de eerste concrete standaardoplossingen te kunnen bieden.
Automatisering van repetitieve administratieve handelingen
Op het vlak van automatisering van repetitieve administratieve handelingen werken we onder andere aan uitbreiding van de eerder beschikbaar gestelde Job Scheduler. De focus ligt daarbij op het automatiseren van periodiek terugkerende taken en het centraliseren van het beheer daarop. Zo houden medewerkers meer tijd over voor complexere inhoudelijke taken.
Uitbreiding van de mogelijkheden voor interactie met inwoners versnelt bovendien het postproces. Een bijkomend voordeel is dat we hiermee extra stappen zetten in digitalisering, vermindering van papiergebruik en verduurzaming. Op dat vlak werken we ook aan het verder benutten van de mogelijkheden van de koppeling met het postplatform van onze partner Postex.
Verbetering van de gebruiksvriendelijkheid
Ook gebruiksvriendelijkheid heeft grote impact op werkefficiëntie. Een duidelijke en intuïtieve oplossing zorgt ervoor dat medewerkers sneller bij de juiste informatie komen en hun taken eenvoudiger kunnen uitvoeren. Daarom werken we hard aan de afronding van het nieuwe uiterlijk en de nieuwe gebruikerservaring van de Suites voor het Sociaal Domein. De verbeteringen zitten niet alleen in het overzichtelijker tonen van informatie, maar ook in duidelijkere signalering van meldingen, beter gebruik van favorieten, vereenvoudigde navigatie en vaker ‘brengen in plaats van halen’ van informatie. Met nieuwe technieken leggen we bovendien een stevige basis voor verdere en frequentere verbeteringen in uiterlijk, gedrag en functionaliteit.
Digitale toegankelijkheid
In de samenleving is steeds meer aandacht voor toegankelijkheid. Dat geldt ook digitaal, waarbij de WCAG-richtlijnen waardevolle houvast bieden bij het verbeteren van toegankelijkheid voor mensen met functionele beperkingen. Om deze toegankelijkheid te borgen en snel mee te kunnen bewegen met toekomstige ontwikkelingen, is eerder gewerkt aan een nieuwe Centric-brede stijl en ontwikkelbibliotheek.
Deze passen we bij de vernieuwing van de Suites toe op Basis Sociaal Domein en de Suite4Werk, -Inkomen, -Zorg en -Jeugdzorg. Zo kunnen ook medewerkers met een (visuele) beperking zo optimaal mogelijk gebruikmaken van alle functionaliteit in hun dagelijkse werkzaamheden. Deze ontwikkeling doen we samen met eindgebruikers, onder begeleiding van experts op het gebied van gebruikersinterfaces en gebruiksvriendelijkheid.
De Suites voor het Sociaal Domein als SaaS: flexibel werken en focus op kerntaken
De afgelopen jaren is zowel de kracht als soms de noodzaak van flexibel werken duidelijk geworden. Organisaties hebben ervaren wat er mogelijk is en maken daar sindsdien steeds vaker gebruik van.
De eerder ingezette beweging naar SaaS speelt hierin een cruciale rol. De afgelopen periode is hard gewerkt aan het wegnemen van de laatste afhankelijkheden van de lokale werkplek. Daardoor genieten de meeste medewerkers nu al optimale flexibiliteit in hun werkplek: op kantoor, thuis of bij de inwoner op bezoek.
De komende periode werken we aan verbetering van SaaS-tooling voor beheer, logging en monitoring. Op het vlak van documentvorming zorgen we dat gemeenten in SaaS ook kunnen aansluiten op documentcreatietooling van derde partijen. Ook de koppeling met het postplatform van Postex wordt uiteraard beschikbaar gemaakt.
Naast het beschikbaar stellen van de Suites als SaaS kijken we samen met de Gebruikersvereniging naar het aanbieden van individuele SaaS-diensten voor klanten die de applicatie nog lokaal draaien. Zo kunnen alle gemeenten al profiteren van verbeterde en eenduidige functionaliteit, terwijl ze zich voorbereiden op een toekomstige migratie van de Suites zelf. Een voorbeeld hiervan is de sterk verbeterde documentvorming.
Data-ontsluiting en ketensamenwerking
De omvang en complexiteit binnen het sociaal domein nemen eerder toe dan af. Het takenpakket groeit en in een wereld met steeds sterker verbonden (keten)partijen en oplossingen groeit ook de behoefte om informatie snel, flexibel en gecontroleerd te kunnen delen.
Common Ground
Bestaande koppelvlakken lopen soms tegen hun grenzen aan, omdat de gevraagde informatie en het gebruik ervan niet altijd meer overeenkomen met het oorspronkelijke doel. Verdere data-ontsluiting binnen het gemeentelijk informatielandschap is daarom noodzakelijk, en vraagt om een andere aanpak dan de traditionele. Bewegingen zoals Common Ground bieden hiervoor een antwoord, met als uitgangspunt het eenmalig vastleggen en meervoudig gebruiken van gegevens via gestandaardiseerde koppelingen.
Omdat het nog een lange weg is voordat de ambities van Common Ground volledig zijn gerealiseerd, werken we intussen aan oplossingen die daar al zo veel mogelijk op aansluiten. Een belangrijke stap is het ontwikkelen en vrijgeven van nieuwe API’s, waarmee gemeenten op een flexibele en verantwoorde manier invulling kunnen geven aan de benodigde data-ontsluiting.
Er zijn al API’s beschikbaar, onder meer voor Client, Document, Werkproces, Zorg, Jeugdzorg en Handhaving, gebruikt in de communicatie met onze partner Maxdoro. De focus ligt de komende periode op verdere ontsluiting van de aandachtsgebieden Werk en Inkomen, en uitbreiding van de Document- en Werkproces-API’s. Ook bij de aansluiting op onze eDiensten en Centric Sociale Regie maken we steeds meer gebruik van API’s, met functionele verrijking als resultaat.
De manier waarop we deze API’s inrichten, maakt dat we snel en flexibel kunnen inspelen op veranderende behoeften. Tegelijkertijd zetten we hiermee een grote stap richting de doelen van Common Ground:
- Een flexibelere informatievoorziening die sneller kan reageren op veranderingen;
- Het oplossen en voorkomen van koppelproblemen;
- Hogere datakwaliteit door realtime gebruik en minder kopieverschillen;
- Ruimte voor innovatie;
- Het delen van investeringen via hergebruik;
- Beheersing van informatieveiligheid;
- Verbetering van de kwaliteit van de informatievoorziening;
- Ruimte voor lokale verbijzondering.
Inzicht met behulp van ontsloten data
Data ontsluiten is de eerste stap. Daarna kun je de gegevens gebruiken om waardevolle inzichten te krijgen in processen, statussen en resultaten. Die inzichten worden nog krachtiger als je data uit verschillende domeinen combineert.
We helpen je graag om die inzichten te verkrijgen en je grip op processen te vergroten. Voor de domeinen Werk, Inkomen en Zorg is met behulp van flexibele Cognos BI-tooling een krachtig 3D-dashboard ontwikkeld. Ook voor meer diepgaande inzichten met oplossingen die zijn afgestemd op jouw behoeften kun je bij ons terecht.
Specifiek voor SaaS-klanten leggen we de laatste hand aan verdere ontsluiting van data via ons Dataplatform. Zo krijgen gemeenten veel krachtigere middelen voor data-ontsluiting en analyse, eventueel met eigen tooling. Je leest hier meer over op de pagina’s over het Dataplatform.
Datagedreven werken
Als volgende stap kun je inzetten op datagedreven werken: inzichten uit gegevens gebruik je dan actief om processen aan te sturen. Dat biedt enorme mogelijkheden om efficiëntie en effectiviteit te verbeteren. Lees elders in dit PBLO meer over datagedreven werken of neem voor vragen of concrete verzoeken contact op via sd.dvl@centric.eu.
Grip op informatie en communicatie
We zien dat communicatie steeds vaker digitaal verloopt én dat het aantal kanalen blijft groeien. Tegelijkertijd speelt papieren post nog steeds een grote rol in de communicatie met inwoners.
Met het toenemen van het aantal postkanalen, zowel analoog als digitaal, hebben gemeenten de uitdaging om grip te houden op communicatie – idealiter over meerdere applicaties heen. Daarom breiden we ons partnerschap met Postex uit met tooling die waardevolle inzichten en sturing geeft op deze stromen.
Archivering
Met het verzamelen en delen van steeds meer en diversere informatie is het essentieel om ook aandacht te hebben voor correcte archivering en opschoning van gegevens. In 2017 was Centric een van de eerste partijen die binnen de oplossing voor het Sociaal Domein een geïntegreerde oplossing bood voor vernietiging op basis van wet- en regelgeving. In de jaren daarna is deze functionaliteit bijgeschaafd en uitgebreid.
Momenteel werken we aan een grootschalige vernieuwing van deze functionaliteit. De nadruk ligt op recente ontwikkelingen in wet- en regelgeving, beter inzicht in de gegevens die voor vernietiging in aanmerking komen en het eenvoudiger kunnen aanpassen van vernietigingsdata. Deze ontwikkeling doen we samen met experts van gemeenten, zodat correctheid, kwaliteit en geschiktheid zijn geborgd.
Samen met VNG Realisatie werken we verder aan standaardisatie van vernietiging over de keten, zodat het volledige selectie- en vernietigingsproces over alle applicaties heen vanuit één centrale plek kan worden aangestuurd.
We verwachten in 2026 een TPM voor de ISO 16175-normen te behalen. Daarmee tonen we aan dat gegevens niet alleen conform wet- en regelgeving vernietigd kunnen worden, maar in brede zin correct worden verwerkt en bewaard.
Landelijke ontwikkelingen
We denken en werken intensief mee aan actuele landelijke ontwikkelingen rond opslag, ontsluiting en verwerking van gegevens, zoals de aansluiting op de BRP Bevragen-API. Afhankelijk van de ontwikkelingen en de vraag vanuit de markt kunnen dit soort initiatieven de komende jaren stapsgewijs worden gerealiseerd binnen de Suites voor het Sociaal Domein.
Ook de API’s voor zaakgericht werken (ZGW) hebben onze aandacht als mogelijke opvolger van de StUF Zaak- & Documentservices-standaarden. Bij een eerdere analyse zagen we functionele tekortkomingen in die standaard, maar daar zijn inmiddels stappen in gezet.
Om de StUF-standaarden volledig te kunnen vervangen, is het belangrijk dat er een einddatum wordt vastgesteld. Op dit moment heeft de VNG die nog niet bepaald. Daardoor is een verantwoorde, beperkte overgangsperiode nog niet goed af te stemmen. Vanuit de Centric-klantengroep, onder andere via de Gebruikersvereniging Centric, is hierover contact met de VNG. Ook een heldere invulling van het eigenaarschap is belangrijk om de verdere ontwikkeling van standaarden zoals de API’s voor zaakgericht werken te borgen.
Met gemeenten die al aan de slag willen met deze API’s in combinatie met de Suites voor het Sociaal Domein gaan we graag in gesprek over een passende oplossing.
Ontwikkelen doen we samen met klanten
Bij grote en deels gelijktijdige ontwikkelingen is directe afstemming met klanten voor Centric van grote waarde. Daarom vindt op elk niveau periodiek overleg plaats met klanten. Zo geven zij niet alleen waardevolle feedback, maar hebben ze ook directe invloed op onze ontwikkelingen.
Op strategisch en tactisch niveau stemmen we al lange tijd af via het Strategisch Overleg en het Tactisch Overleg. Een voorbeeld van een onderwerp op strategisch niveau is bijvoorbeeld het onderzoeken van mogelijkheden in het kader van GBI (Gemeentelijke Basisprocessen Inkomen) met de focus op aanvragen, waarbij Centric en vertegenwoordiging vanuit de Gebruikersvereniging en de VNG samen in gesprek zijn. Tijdens regio-overleggen bespreken gemeentelijke organisaties belangrijke onderwerpen binnen de eigen regio, laten zij zich informeren over huidige en geplande ontwikkelingen en houden we samen de vinger aan de pols.
Daarnaast verenigen inhoudelijke experts uit gemeenten en sociale diensten zich in expertgroepen, die gezamenlijk oordelen over ingediende wensen, prioritering en oplossingsrichtingen. Deze expertgroepen worden steeds directer betrokken bij het ontwikkelproces, met tussentijdse toetsing en feedback op opgeleverde producten.
Voor belangrijke ontwikkelingen worden klantpanels ingericht, waarin gebruikers hun mening geven over de voortgang en te nemen beslissingen. Voorbeelden zijn de vernieuwde functionaliteit voor opschoning conform wet- en regelgeving en de vernieuwing van de gebruikersinterface. Waar nodig wordt dit proces begeleid door UI/UX-designers.
Op al deze manieren versterken klanten en Centric elkaar. Zo geven we, in het belang van de inwoner, gezamenlijk zo optimaal mogelijk invulling aan de uitdagingen die gemeenten en sociale diensten ervaren bij de uitvoering van hun taken.
