De invoering van de Omgevingswet was een mijlpaal: één wet die tientallen wetten en honderden regels voor de fysieke leefomgeving vervangt. Voor meer transparantie, snellere besluitvorming en betere samenwerking tussen overheden, bedrijven en inwoners.
De implementatie was een enorme operatie en de beoogde voordelen zijn nog niet overal verzilverd. Daarom is 2026 het jaar om de uitvoering slimmer te maken. Met digitale voorzieningen die knelpunten wegnemen, werkdruk verlagen en de dienstverlening richting inwoners verbeteren. In ons PBLO lees je hoe we gemeenten hierbij ondersteunen, in 2026 en daarna.
Waar wringt het?
Voor veel inwoners is het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) nog complex. Omgevingsplannen worden bovendien mondjesmaat gepubliceerd, waardoor informatie versnipperd blijft: deels in nieuwe plannen, deels nog in oude bestemmingsplannen. Ook zijn toepasbare regels vaak nog onvoldoende gebruiksvriendelijk. Veel gemeenten hebben de standaard Bruidsschat overgenomen zonder deze te optimaliseren.
Daar komt bij dat vergunningaanvragen vaak meerdere partijen raken—gemeenten, omgevingsdiensten en soms andere overheden—met versnipperde communicatie en informatie die niet soepel wordt gedeeld. Veel processen zijn bovendien nog ingericht volgens de oude Wabologica, waardoor de werkwijze niet altijd aansluit op de bedoeling van de Omgevingswet. Intussen staan gemeenten onder druk door hoge werkdruk, vergrijzing, personeelstekorten en krimpende budgetten.
De digitale agenda voor 2026
Digitale voorzieningen en software kunnen helpen om deze knelpunten structureel aan te pakken. De focus voor 2026 ligt voor ons op vier sporen:
- Efficiëntie en automatisering: Automatiseer eenvoudige, repeteerbare taken met slimme assistenten (AI), zodat medewerkers ruimte krijgen voor complexere dossiers en regie.
- Procesoptimalisatie: Digitaliseren werkt pas echt als processen eenvoudiger worden. Daarom ligt de nadruk op het versimpelen van werkprocessen, gebaseerd op dienstverleningsprincipes en Health Checks.
- Uniformeren en ontsluiten van data: Samenwerking begint bij gedeelde, betrouwbare informatie. Dat vraagt om uniforme datastandaarden en goed ontsluitbare gegevens, zodat informatie herbruikbaar is en partijen beter op elkaar aansluiten.
- Datagedreven werken: Sinds de livegang van de Omgevingswet is veel data beschikbaar. Die kun je benutten om te sturen: waar zitten risico’s, waar lopen doorlooptijden op, en welke typen aanvragen vragen structureel extra aandacht? Dashboards en rapportages geven je deze inzichten.
Centric Leefomgeving: digitaal, zaakgericht en aangesloten
Met de online VTH-oplossing Centric Leefomgeving werk je digitaal en zaakgericht, aangesloten op het DSO en de basisregistraties. Werkprocessen beheer je eenvoudig zelf, in lijn met de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. Als SaaS-oplossing zijn koppelingen voorbereid en gebaseerd op standaarden en Common Ground-principes. Koppelen via de eigen servicebus en lokale voorzieningen is ook mogelijk.
Centric Leefomgeving ondersteunt de volledige VTH-keten: van initiatief tot archivering en verantwoording, met informatie bij de bron en actuele standaarden. Denk aan integraties met KvK, PDOK, personen (via StUF of Haal Centraal) en documenten via ZGW-API’s.
AI-assistenten en digitale inzage
Binnen Centric Leefomgeving zijn AI-assistenten beschikbaar (en meer in voorbereiding), die processen versnellen. Verwerking gebeurt binnen de Centric AI-omgeving: ons GOV-AI platform Mynte. Daarmee garanderen we volledige compliancy aan privacy- en securityregels en zetten gemeenten data en AI op een verantwoorde manier in.
Daarnaast helpt het platform Digitale Inzage gemeenten om te voldoen aan de verplichting voor digitale terinzagelegging (Wet elektronische publicaties) en tegelijk de transparantie richting inwoners te verbeteren.
Meer weten? Lees ons PBLO!
Kortom: 2026 draait om het neerzetten van een digitale basis waarmee overheden de Omgevingswet beter uitvoerbaar maken én de beloofde voordelen daadwerkelijk realiseren. Wil je weten wat er voor Centric Leefomgeving in 2026 en verder aan doorontwikkeling op de planning staat? Lees ons PBLO.
